Ankara Psikolog 

İlk Kez Psikoloğa Gideceklere Öneriler

Hangi Psikologa Gitmeliyim?

Psikologa Karar Verirken Nelere Dikkat Etmeliyim?

  • Psikolog arıyorum ama hangi psikolog benim için en uygun diyorsanız…
  • Psikologa gitmeye karar verdiniz ama hangi psikolog sizin için uygun karar veremiyorsanız
  • Tavsiye edilen bir psikolog var ama emin olamıyorsanız…
  • Yaşadığım sorunum için hangi alanda uzmanlaşmış psikolog daha uygun olabilir diye kara veremiyorsanız

bu yazı tam size göre…Öncelikle psikolog, psikiyatrist farkı için daha önceki psikolog ve psikiyatrist farkı makalemi okumanızı öneririm.

Eğer ilaçsız tedavi seçeneği arıyorsanız ister psikolog ister psikoterapist olsun size en uygun seçenek konuşma terapisi olarak adlandırılan psikoterapi hizmeti ya da psikolojik danışmanlık hizmetidir.

Dilerseniz psikoterapi alanında çalışan psikoterapist ya da psikoloğun neler yaptıklarına kısaca göz atalım:

Öncelikle psikolog ya da psikoterapistler sizi “hasta” olarak değil “danışan” olarak görürler.

Uzmanlık alanına göre psikoterapi, psikolojik danışma, hipnoz, davranış değişimi, stres azaltma ve başetme becerileri kazandırma, psikodrama veya oyun terapisi gibi çeşitli psikolojik tedavi yöntemleri kullanırlar.

Yaşadığınız sorunun türüne göre size yaşadığınız sorunlarla ilgili içgörü kazanmanıza (sorunlarınızın nerelereden ve neden kaynaklanıdığını fark etmenize) yardımcı olurlar.

Psikolojik sorunlarınıza neden olan sahip olduğunuz temel düşünce kalıplarınızı ve düşünce kalıplarının hangi duygulara nasıl neden olduğunu anlamınıza ve bunları değiştirebilmeniz için size bunları daha işlevsel olanlarla değiştirebilmeniz için size bir dizi beceri kazandırmayı hedeflerler.

Bununla birlikte etkili kişisel, sosyal, eğitimsel veya mesleki gelişim ve uyum sağlamak için eylemleri planlamanıza yardımcı olacak şekilde beceriler kazanmanıza yardımcı olurlar.

Elde edilen bulgulardan yola çıkarak eğer sorununuz daha ciddi bir profesyonele ihtiyacı olduğunuzu düşünürse size ilgili kişi ve kurumlara (örneğin psikiyatrist gibi) yönlendirir.

Depresyon, panik atak, takıntı-obsesif kompulsiv, sosyal fobi, fobi, yeme bozukluğu, travma, yas ve kayıp, kişilik sorunları (Borderline, bipolar, pasif agresif, narsist, bağımlı, şizoid vb.) bireysel sorunların terapisinde uygun eğitimleri almışsa psikoterapi yapar.

Uyguladığı bir takım test ve görüşme sonuçlarından elde edilen bilgileri kullanarak, psikolojik, duygusal veya davranışsal sorunlarını tanımlayarak onların ilgi alanlarına, yeteneklerine veya ihtiyaçlarına göre terapi ve tedavi planı geliştirirler.

İlişki terapisi, evlilik terapisi, aile terapisi, boşanma terapisi gibi alanlarda eğitimler almışsa ilişki, evlilik ve aile danışmanlığı alanında profesyonel hizmet sunabilir.

Stres, madde kötüye kullanımı, bağımlıklar ya da aile sorunlarıyla ilgili davranışlarınızı değiştirmek ya da kişisel, sosyal ya da mesleki yaşamınızda ilerleme kaydetmeniz için eylem planı hazırlar.

Psikolojik sorunların dışında bireylerin zekası, başarıları, ilgi alanları veya kişilikleri hakkında bilgi edinmek için psikolojik testleri uygular, puanlar ve yorumlar.

Sınav kaygısını azaltma, meslek seçimine yardımcı olma, okul başarısını artırma gibi akademik sorunların çözümünde profesyonel hizmetler sunar.

Peki Sizin İçin En Uygun Olan Psikologa Ya Da Psikoterapiste Nasıl Karar Verebilirsiniz?

Psikoterapi hizmeti belli başlı alanlardan mezun olmuş ve belli psikoterapi eğitimlerini başarı ile tamamlamış ruh sağlığı uzmanları tarafından verilir.

Hangi tür terapiyi tercih edeceğinize ya da hangi psikolog ya da psikoterapiste gitmeye karar vermeden önce, öncelikle –eğer mümkünse- “Neyi değiştirmek istediğinizi, ya da hayatınız hakkında ne yapmak istediğinizi bilmeniz” daha güzel olacaktır.

Böylelikle psikolojik yardım alma nedeninizi belirledikten sonra, hangi ruh sağlığı çalışanının ya da psikoterapi türünün sizin için en uygun olduğunu belirlemiş olursunuz.

Örneğin, Obsesif kompulsif bozukluk veya anksiyete (kaygı) gibi önceden teşhis edilmiş bir psikolojik bozukluğunuz varsa, depresyondaysanız ya da sosyal kaygınız varsa belirli sorunlara dönük eğitim almış bir terapist bulmak daha kolay olabilecektir. Ancak sorunun neden kaynaklandığını bilemiyorsanız spesifik olarak tanımlamakta güçlük çekiyorsanız, geçmişinizi ve şimdiki düşüncelerinizi ve duygularınızı daha derinlemesine incelemeniz için sizi cesaretlendirerek sorunun kaynağını birlikte bulabileceğiniz psikolog ya da psikoterapist sizin için uygun seçenek olabilir.

Hangi okula gitti? Hangi diplomalara sahip?

En iyi okullardan mezun olmak demek mutlaka en iyi psikolog ya da en iyi terapist olmalarını gerekli kılmaz. Bunu sorduğunuzda amacınız bu hizmetleri sunabilmek için en temel kriterlere sahip olup olmadıklarını öğrenmek olmalıdır. Yoksa sadece bir yaşam ya da eğitim koçluğu sertifikası ya da belli ücret karşılığında temin edilebilecek psikoterapi sertifikası gibi sertifikarlar iş yapmadığını kesinlikle öğrenmeye çalışın. Mutlaka, en az psikolojik danışmanlık, psikoloji, klinik psikoloji, psikiyatri gibi alanlardan mezun olup olmadığını ve bunun üzerine hangi eğitimleri aldıklarını araştırın. Aldıkları eğitimler bir hafta sonu kursu ile mi yoksa uzun bir sürece yayılıp yayılmadığını öğrenmeye çalışın.

Onları Arayın..

Sorunlarınıza sahip olan benzer kişilerle çalıştı mı? Telefonda, sorununuz hakkında biraz bilgi paylaşın ve terapistin nasıl yanıt verdiğini değerlendirin.

Her şeyden önce, sorunuza uygun olabileceğini düşündüğünüz 3 uzman belirleyerek işe başlayabilirsiniz. Eğer yaş, cinsiyet vb. kriterler sizin için önemli ise bunları öncelikle göz önünde bulundurabilirsiniz. Belirlediğiniz uzmanlar ile tek tek telefonla konuşup şu bilgileri öğrenmeye çalışınız:

  • “Ne tür bir terapi uyguluyorlar? Bu terapi türü size özel sorunlarınızda nasıl yardımcı olacaktır?
  • Terapi modeli nasıl olacak ve terapistiniz ne kadar süredir bu modeli uyguluyor?
  • Bu tür terapi modelini kullanarak kaç kişi başarılı bir şekilde sorunlarını çözebildi? gibi sorularla bir ilk izlenim edinip seçenekleri buna göre daraltmanız lehinize olacaktır.

Sadece hangi terapiste karar vermek değil, aynı zamanda hangi terapi yaklaşımını almak istediğine de karar vermelidir. Bununla birlikte, danışan ilk terapi seansından ne beklemeleri gerektiği konusunda hiçbir fikre sahip değildir.

Hangi Yaklaşımları Benimsiyorlar?

Psikoterapinin 2 temel felsefi modeli vardır diyebiliriz: psikodinamik ve bilişsel-davranışsal. Psikodinamik terapiler, bir kişinin bilinçsiz süreçlerine(bilinçaltı süreçlerine) odaklanır ve bu kişi kendi düşünceleri veya duyguları hakkında özgürce konuşur ve mevcut problemleri anlayabilecek geçmiş anılarının bugünkü davranışsal nedenleri ile ilişkisini keşfetmeyi amaçlar. Eğer yaşadığınız sorunun neden kaynaklandığını bilmiyorsanız (örneğin; neden tam evlenmek üzere iken sevgilinizden soğuduğunuzu bilmiyorsanız, neden hep belli tipteki (sadece size acı çektiren gibi) kişilere aşık oluyorsanız, neden elinizi sık sık yıkadığınızı anlamıyorsanız gibi). Araştırmalar özellikle kişilik bozuklarının tedavisinde psikodinamik kökenli yaklaşımların daha etkili olduğunu vurguluyor.

Öte yandan, bilişsel davranışçı terapiler, bir kişinin düşünce sürecini veya şu andaki davranışlarını anlama ve bu alanlardaki işlevsiz düşünce yapısını daha büyük bir yaşam sorununa nasıl etkide bulunabileceğini tanımlamaya dayanır. Bilişsel davranışçı terapi modeli bu işlevsiz ve uyum bozucu düşünce kalıplarının nasıl işlediğini ve yaşadığımız olayları değerlendirmede nasıl roller üstlendiğini fark ettirme ve bunları daha işlevsel olanlarla değiştirebilmek için gerekli becerileri kazandırma üzerine odaklanır.

Bu terapi yaklaşımı, bir yandan bir kişinin düşüncelerinin onun duygu durumunu veya davranışlarını nasıl etkilediği üzerine odaklanırken, diğer yandan davranışsal kısım, davranışlarına ve problemli davranışları değiştirmeye yönelik öğrenme stratejilerine odaklanır.

Araştırmalar, bilişsel davranışçı terapinin en çok araştırılan psikoterapi olduğunu ve anksiyete, depresyon, yeme bozuklukları, duygudurum bozuklukları, bipolar bozukluk, fobiler ve uykusuzluk olan kişiler için etkili olduğunu söylüyor.

Başka bir bilişsel / davranışsal tedavi biçimi diyalektik davranışçı terapidir. Özellikle intihara eğilimli bireyler ve borderline kişilik bozukluğu için etkili bir terapi modelidir.

Diyalektik davranışçı terapi, kendini kabul ve kişinin duygularını kontrol etmelerine ve stresli durumları tolere etmelerine yardımcı olan becerileri kazandırmayı hedefler.

Bununla birlikte kişisel sorunlarınız yanısıra yakın duygusal ilişkileriniz için de profesyonel psikolojik bir yardım hizmetine ihtiyacınız olabilir. İlişki terapisi, evlilik terapisi, aile terapisi ya da danışmanlığı hizmetleri sunan bir uzmandan destek alabilirsiniz. Bu uzmanlar kişiler arası ilişkiler, doyurulmayan ihtiyaçlar, eşler arası doyum, eşlerin uyumu, duygusal engeller, hayal kırıklıkları, ilişki, çift ve aile sorunlarında profesyonel hizmet sunarlar.

Kendisi herhangi bir terapiste gitti mi ? Sorun.

Kendi işini yapmayan biriyle terapi yapmayın, terapiye devam etmeyin. Kendi terapisini yapmayan bir terapiste görünmek, Amerikalıların meşhur olmuş bir benzetmesi ile “Tanrı ile hiçbir ilişkisi olmayan bir rahibe gitmeye” benzer. Terapist kendisi de terapiye giderek kendi zayıf güçlü ve kırılgan taraflarını mutlaka öğrenmelidir.

Son Uyarı

Psikolog ile telefonda ne hissettiğiniz sizin için ilk ipucu olduğunu unutmayın.

İlk randevunuzda, yeni terapistinizle seans odasında bulunduğunuzda nasıl hissettiğinize odaklanın. Konuşurken duyulduğunuzu hissediyor musunuz? O kişinin varlığında nasıl hissettiğinize dikkat edin. Doğru terapisti seçip seçmediğinizi belirlemek biraz zaman alabilir. Önemli olan kendinizi o ilişkide “güvenli hissedip” çekinmeden tüm duygu ve düşüncelerinizi paylaşabiliyor musunuz?

Yaşadığımız sorunlara doğru ve kalıcı çözümler bulmak için bir psikologla konuşmak, derdinizi anlatmak istiyorsanız sorununuzun çözümü için ilk ve en önemli adımı atmışsınızdır demektir. Çünkü sorununuz farkında olmanız ve yardım ve çare aramanız bu süreçteki en önemli adımdır. Peki sizin sorununuz çözümüne yardımcı olabilecek en uygun ya da en iyi psikoloğu nasıl bulabilirsiniz? Kişisel sorunlarınızla ilgili uzman yardımı almaya karar verdiyseniz Ankara psikolog tavsiyesi makalesine göz atabilirsiniz.

 Dr. Hüseyin Doğan

Psikoterapist ve Psikolog